Toplumda sıkça duyduğumuz bir cümle vardır. ! Bu yaşa geldi ama hâlâ yönünü bulamadı. Özellikle 20’li yaşların ortalarına, 25 civarına gelindiğinde bu yargılar daha da artar, ilerliyen yaşlarda daha da belirginleşir. Çünkü bu dönem, toplumun çizdiği ideal hayat planı ile bireyin kendi içsel gerçekliği arasındaki en güçlü karşılaşmanın yaşandığı zamanlardan biridir.
Genellikle bizden beklenen, eğitimimizi tamamlamış, kariyerimizi belirlemiş, hayat rotamızı netleştirmiş olmamızdır. Ancak hayat, düz bir çizgide ilerleyen bir başarı grafiği değildir. Aksine, neyin bize ait olduğunu neyin olmadığını ayırt etme sürecidir.
Çoğumuz hayatı sürekli bir şeyler eklemek olarak görürüz, yeni unvanlar, yeni beceriler, yeni sahip olduklarımız… Oysa hem bilimsel hem de manevi açıdan bakıldığında insanın gelişimi yalnızca eklemekle değil, aynı zamanda sadeleşmekle de ilgilidir.
Psikolojide bu, “ÖZ FARKINDALIK” olarak adlandırılır.. Kişinin kendi değerlerini, sınırlarını ve gerçek isteklerini keşfetmesi. Manevi bakışta ise bu süreç, insanın kendine verilen özle, yani fıtratıyla yeniden bağ kurmasıdır.
Gerçek benlik çoğu zaman, üzerimize sonradan yüklenen beklentileri fark edip onları bırakabildiğimizde ortaya çıkar.
Başkalarının hayalleriyle şekillenmiş bir hayat, dışarıdan başarılı görünse bile içsel bir tatmin sağlamaz. Bu yüzden kim olduğumuzu bulmanın yolu, önce kim olmadığımızı anlamaktan geçer. Gerektiğinde HAYIR diyebilmek, bize ait olmayan bir rolü reddedebilmek, hem psikolojik sağlamlığın hem de karakterin en önemli göstergelerindendir.
25 yaş ya da herhangi bir yaş, hayatın çözülmesi gereken bir son noktası değildir. Bilim bize insan beyninin ve kişiliğinin hayat boyu değişebildiğini, öğrenmenin hiçbir zaman bitmediğini söyler. Manevi açıdan bakıldığında ise insanın yolculuğu, sürekli bir arayış ve olgunlaşma sürecidir. Bu nedenle her şeyi çözdüm düşüncesi, gelişimin durduğu noktadır.
Belirsizlik ise çoğu zaman korkutucu görünür. Çünkü netlik, insana güven hissi verir. Ancak hem bilimsel araştırmalar hem de manevi öğretiler, belirsizliğin aynı zamanda bir potansiyel alanı olduğunu gösterir. Belirsizlik, keşfetmenin, denemenin ve kendini yeniden inşa etmenin mümkün olduğu bir alan sunar.
Bu yüzden hayatı kesin cevaplar bulmamız gereken bir sınav gibi değil, kendimizi tanıdığımız bir süreç olarak görmek daha sağlıklıdır.
Yönünü henüz netleştirememiş olmak bir eksiklik değil aksine, kendine dürüst kalabilmenin ve gerçekten sana ait olan yolu aramanın bir işaretidir.
Neyi sevdiğini aramadan önce, neye tahammül edemediğini fark etmek… işte insanın kendi yolunu aydınlatan en güçlü başlangıçlardan biridir. Çünkü insan, çoğu zaman neyi istediğini değil neyin ruhunu daralttığını, kalbini yorduğunu anlayarak kendine yaklaşır.
Hayatın özellikle ilk dönemleri, hata yapmanın değil hatayı fark etmenin bereketli zamanlarıdır. Zira yanlışa düşmek değil, yanlışta ısrar etmek insana ağır gelir. Bu yüzden girilen her yol, doğru olmasa bile, insana kendini tanıtan bir işarettir.
Kimi zaman insan, yıllarca benim hayalim sandığı bir yolun aslında başkalarının beklentisi olduğunu fark eder. Aileyi gururlandırmak, toplumda değer görmek ya da kabul edilmek adına seçilmiş yollar… Bu fark ediş ilk anda kalbi sarsar. Fakat hakikatte bu bir yıkım değil, bir uyanıştır. Çünkü hakikatle yüzleşmek, insanın yeniden kendini inşa etmesinin kapısını aralar.
İlmi ve hikmeti esas alan bakışta insan, kendini keşfetme yolculuğunu bir arınma süreci olarak görür. Nefsini tanımak, ona ait olmayan yükleri fark etmek ve onlardan vazgeçebilmek… Bu, zahiren zor ama hakikatte hafifletici bir süreçtir.
Tıpkı bir heykeltıraşın fazlalıkları yontarak asıl sureti ortaya çıkarması gibi, insan da kendine ait olmayanı bıraktıkça özüne yaklaşır.
Belki de bu yüzden hayatın ilk çeyreğinde en kıymetli şey, kesin cevaplar değil güçlü bir SİLGİ'ye sahip olmaktır. Yanlış bildiklerini silmeye cesaret edebilen, kendi hakikatine daha hızlı ulaşır. Çünkü her silinen yanlış, altından daha sahici bir BEN çıkarır.
25 yaş, 35 yaş… Bunlar bir varış noktası değil aksine, yükleri fark etme ve hafifleme duraklarıdır. İnsan kendini kalıplara hapsetmediğinde, aslında en büyük düğümü çözmüş olur. Zira yaratılışın özü, tek tip olmak değil, kendine özgü hakikati bulmaktır.
Peki ya hayatın daha ileri dönemlerinde olanlar… 45, 55, 65… Onlar için de bu yolculuk bitmiş değildir. Çünkü insan, nefes aldığı sürece dönüşme ve arınma imkânına sahiptir. Belki şimdi sorulması gereken soru şudur..!
Ben, bana ait olmayan hangi yükleri hâlâ taşıyorum..?
Bu soruyu sadece bir kez değil, her AN kendine sormak… Ve cevabını dürüstçe verebilmek… İşte bu, insanın hem kendine hem de Yaratıcı’ya karşı en samimi duruşlarından biridir.
Unutma ki..!
Hakikat, dışarıda bulunmaz, insanın kalbinde, sadeleştikçe açığa çıkar ve insan, kendine ait olmayanı bıraktıkça, aslında Rabbine daha çok yaklaşır.